صفات و روحیات و اعمال پرهیزکاران

صفات و روحیات و اعمال پرهیزکاران ( آن چنا نکه گویا آ نان را با چشم مى‏نگری‏! )

پرهیزکاران در دنیا داراى این صفات برجسته‏اند:گفتارشان راست، پوشش‏آنان میانه روى، و راه رفتنشان با تواضع و فروتنى است. چشمان خویش را از آن چه خداوند بر آنها تحریم نموده، پوشیده‏اند و گوش‏هاى‏خود را وقف شنیدن علم و دانش سودمند ساخته‏اند. در بلا و آسایش حالشان یکسان است (وتحولات آنها را دگرگون نمیسازد) و اگر نبود اجل و سر آمد معینى که خداوند براى آن‏ها مقرر داشت، روحهاى آنان حتى یک چشم برهم زدن از شوق پاداش و از ترس کیفر در جسمشان‏ قرار نمى‏گرفت. خالق و آفریدگار در روح و جانشان بزرک جلوه کرده (بهمین جهت) غیرخداوند در نظرشان کوچک است. آنها به کسى مى‏مانند که بهشت را با چشم دیده و در آن‏ متنعم است و همچون کسى هستند که آتش دوزخ را مشاهده کرده، و در آن معذب است، قلب‏هاشان پر از اندوه و (انسان‏ها) از شرشان در امان، بدن‏هاشان لاغر، و نیازمندى‏هایشان ‏اندک، و ارواحشان عفیف و پاک است، براى مدتى کوتاه در این جهان صبر و استقامت ورزیدند و راحتى بس طولانى بدست آوردند، تجارتى است پرسود که پروردگارشان بر ایشان فراهم‏ساخته. دنیا(با جلوه گریهایش)خواست آنها را بفریبد ولى آنها فریبش را نخوردند و آنرانخواستند. دنیا(بالذاتش) خواست آنها را اسیر خود سازد ولى آنها با فداکارى،خویشتن را آزاد ساختند.

(پرهیزکاران)در شب همواره بر پا ایستاده‏اند،قرآن را شمرده و با تدبر تلاوت‏مى‏کنند،با آن جان خویش را محزون مى‏سازند و داروى درد خود را از آن مى‏گیرند،هر گاه به آیه‏اى برسند که در آن تشویق باشد با علاقه فراوان به آن روى آورند و روح‏و جانشان با شوق بسیار در آن خیره شود،و آن را همواره نصب العین خود مى‏سازند،و هرگاه به آیه‏اى برخورد کنند که در آن بیم باشد. گوشهاى دل خویشتن را براى شنیدن آن باز مى‏کنند،و صداى ناله و به هم خوردن‏ زبانه‏هاى آتش با آن وضع مهیبش در درون گوششان طنین انداز است، آنها در پیشگاه‏خدا به رکوع مى‏روند و جبین و دست و پا به هنگام سجده بر خاک مى‏سایند،و از او آزادى‏خویش را از آتش جهنم درخواست میکنند.

و اما در روز دانشمندانى بردبار، و نیکوکارانى با تقوا هستند، ترس و خوف بدنهاى ‏آنها را همچون چوبه تیرى لاغر ساخته، چنانکه ناظران، آنها را بیمار مى‏پندارند اما هیچ بیمارى در وجودشان نیست‏. بیخبران مى‏پندارند آنها دیوانه‏اند در حالى که اندیشه‏اى ‏بس بزرک آنان را به این وضع در آورده. از اعمال اندک خویش خشنود نیستند و اعمال فراوان خود را زیاد نمى‏بینند، آنان‏خویش را متهم مى‏سازند، و از کردار خود خوفناکند. هر گاه یکى از آنها ستوده شوند از آن‏چه در باره‏اش گفته شده در هراس مى‏افتد و مى‏گوید:من از دیگران نسبت ‏بخود آگاه ترم! وپروردگارم به اعمالم از من آگاه‏تر است. (مى‏گوید)بار پروردگارا ما را در مورد گناهانى که به ما نسبت مى‏دهند مؤاخذه مفرما! و نسبت‏به نیکى‏هائیکه در باره ما گمان مى‏برند ما را از آن برتر قرار ده! و گناهانى را که‏نمیدانند بیامرز!

از نشانه‏هاى آنان این است: در دین نیرومند، نرمخو و دور اندیش، با ایمانى مملو از یقین،حریص در کسب‏ دانش،و داراى علم توام با حلم، میانه‏رو در حال غنا، در عبادت خاشع، در عین تهیدستى‏ آراسته، در شدائد بردبار، طالب حلال، در راه هدایت ‏با نشاط، از طمع دور، اعمال نیک‏را انجام مى‏دهد اما بازهم ترسان است، روز را شام میسازد و هم او سپاسگزارى است، شب‏را به روز مى‏آورد و تمام فکرش یاد خدا است، مى‏خوابد اما ترسان است و بر میخیزدشادمان است ترس او از غفلت و شادمانى او به خاطر فضل و رحمتى است که به او رسیده، هرگاه نفس او در انجام وظائفى که خوش ندارد سرکشى کند او هم از آنچه دوست‏دارد محرومش میسازد. روشنى چشمش در چیزى است که زوال در آن راه ندارد،و بى علاقه‏گى و زهدش درچیزى است که باقى نمى‏ماند، علم و حلم را به هم آمیخته و گفتار را با کردار هم آهنگ‏ساخته، آرزویش را نزدیک مى‏بینى، لغزشش را کم، قلبش را خاشع، نفسش را قانع، خوراکش را اندک، امورش را آسان، دینش را محفوظ، شهوتش را مرده و خشمش‏را فرو خورده است همگان به خیرش امیدوار، و از شرش در امانند، اگر در میان غافلان‏باشد جزو ذاکران محسوب مى‏گردد، و اگر در میان ذاکران باشد جزو غافلان محسوب ‏نمیشود.

ستمکار(پشیمان)را مى‏بخشد، و به آنکه محرومش ساخته عطا میکند، با آنکس که‏پیوندش را قطع کرده مى‏پیوندد، از گفتار زشت و ناسزا بر کنار است، گفته‏هایش نرم، بدیهایش‏پنهان، و نیکیهایش آشکار است. نیکى‏هایش رو کرده و شرش رخ بر تافته است.در شدائد و مشکلات خونسرد و آرام‏، در برابر ناگواریها شکیبا و بردبار، و در موقع نعمت و راحتى سپاسگزار است، نسبت‏به کسى که‏دشمنى دارد ظلم نمى‏کند و به خاطر دوستى با کسى مرتکب گناه نمى‏شود. پیش از آنکه شاهدو گواهى بر ضدش اقامه شود خود به حق اعتراف مى‏کند، آنچه را به او سپرده‏اند ضایع نمى‏کند، و آنچه را به او تذکر داده‏اند به فراموشى نمى‏سپارد، مردم را با نامهاى زشت نمى‏خواند، به همسایه‏ها زیان نمى‏رساند، مصیبت زده را شماتت نمى‏کند، در محیط باطل‏وارد نمى‏گردد و از دائره حق بیرون نمى‏رود. اگر سکوت کند سکوتش وى را مغموم نمى‏سازد، و اگر بخندد صدایش به قهقهه بلند نمى‏شود، اگر به او ستمى(از دوستان) شود صبرمى‏کند تا خدا انتقام وى را بگیرد. خود را در سختى قرار مى‏دهد اما مردم از دستش در آسایشند، خود را بخاطر آخرت‏به زحمت مى‏اندازد و مردم را در راحتى قرار مى‏دهد. کناره‏گیرى او از کسانى که دورى‏مى‏کند از روى زهد و به خاطر پاک ماندن است، و معاشرتش با آنان که نزدیکى دارد توام بامهربانى و نرمش است. دورکشى‏اش از روى تکبر و خود برتر بینى نیست،و نزدیکیش بخاطرمکر و خدعه نخواهد بود.                            امام علی(ع): خطبه ۱۹۳ نهجالبلاغه

کدامیک از این صفات در ما وجود دارد و چقدر؟!

/ 27 نظر / 11 بازدید
نمایش نظرات قبلی
پوريا

سلام به کليه دوستان! ضمن تشکر . در مورد فرمايشات جناب عباسی ضمن تاييد آنها اين نکته را هم يادآور ميشوم که هيچيک از ما در حد کمال نميتوانيم اين صفات را داشته باشيم چرا که صفات خوب بی انتهاست و آخرش خداست و ما فقط ميتوانيم در مسيرش حرکت کنيم. هر چه جلوتر رويم داغتر ميشويم و به او شبيه تر. باميد حرکت سريعتر

mahmood

سلام.متن جديد نوشتين.بايد يه بار ديگه بخونم ببينم همون متن قبلی هست يا نه.من به روزم خوخشحال ميشم نظرتون روبدونم........يا علی.

Ehsan

سلام...بابا اوسا کجايی....اپ نمی کنی

mahmood

استاد نکنه تصميم جديدی برای اداره وبلاگ گرفتين؟........اگر اين طور باشه منو ياد يه چيزی که بهم گفتين ميندازين!!!!!!!!!!يا علی.

احمد(خورشيد تابان)

سلام استاد عزيزم مرسی از اين همه لطف که شما نسبت به من داريد(به قول .....شما بزرگوارید) دراين لحظه ودر همه لحظات به يادت هستم پايدار باشی

صبا

بنام حق...سلام ...انشا الله که حال جنابعالی و خانواده محترم خیر و سلامت باشن...مبارک وبلاگ جدید ...مطالب خوب و مفید و یاداوریهای مهم...امیدوارم همیشه موفق و پیروز باشید.........

علی

سلام، خیلی بده که مطالبتون رو یک کار می کنین که نشه کپی کرد!!!